Veel ondernemers denken bij de energielabelplicht meteen aan kantoren. Toch geldt de labelplicht voor veel meer soorten panden. Verkoopt of verhuurt u een winkel, een restaurant, een cafe of een ander bedrijfspand, dan heeft u vrijwel altijd een geldig energielabel nodig. In dit artikel leest u wanneer het label verplicht is, wat het verschil is met de bekende label C-plicht voor kantoren, en hoe u het energielabel voor uw winkel- of horecapand regelt.

Wat is utiliteitsbouw eigenlijk?

Utiliteitsbouw is de verzamelnaam voor alle gebouwen die geen woning zijn. Denk aan kantoren, winkels, supermarkten, showrooms, restaurants, cafes, hotels, scholen, sporthallen en zorggebouwen. Elk gebouw heeft een of meer gebruiksfuncties, en juist die functie is belangrijk voor het energielabel. De regels verschillen namelijk per functie. Een winkel valt onder de winkelfunctie, een restaurant of cafe onder de bijeenkomstfunctie en een hotel onder de logiesfunctie. Wie een gemengd pand heeft, bijvoorbeeld een winkel met een bovenwoning of een kantoordeel, krijgt met meerdere regels tegelijk te maken.

Wanneer is een energielabel verplicht voor winkels en horeca?

Voor vrijwel alle utiliteitsgebouwen geldt dat een geldig energielabel verplicht is op de volgende momenten: bij verkoop, bij het aangaan, verlengen of vernieuwen van een huurcontract, en bij de oplevering van nieuwbouw. Ook na een ingrijpende renovatie kan een nieuw label nodig zijn. Verkoopt u dus uw winkelpand of verhuurt u een horecaruimte aan een nieuwe uitbater, dan moet er een geregistreerd energielabel zijn. Het label is maximaal tien jaar geldig, gerekend vanaf de registratiedatum. Een ouder label dat die termijn heeft overschreden, telt niet meer mee, ook niet als het pand feitelijk zuinig is.

Het verschil met de label C-plicht voor kantoren

Hier ontstaat vaak verwarring. Sinds 1 januari 2023 geldt er een minimumeis voor kantoren: elk kantoor groter dan 100 vierkante meter moet minimaal energielabel C hebben. Voor winkels en horeca bestaat zo’n minimumeis op dit moment niet. Een winkel met label E of F mag dus gewoon worden verkocht of verhuurd, zolang er maar een geldig label aanwezig is. Kort gezegd: voor kantoren geldt zowel een labelplicht als een minimumniveau, terwijl voor winkels en horeca alleen de labelplicht geldt.

Let op: heeft uw pand naast de winkel- of horecafunctie ook een kantoordeel, dan kan de label C-plicht alsnog van toepassing zijn als dat kantoordeel groot genoeg is. Bij twijfel is het verstandig de gebruiksfuncties en oppervlakten goed te laten bepalen. Meer over de eisen voor kantoren leest u in ons artikel over de energielabel C-verplichting voor kantoren, en meer over energielabels voor bedrijfspanden vindt u op onze pagina energielabels voor bedrijven.

Uitzonderingen: wanneer heeft u geen label nodig?

Niet elk pand valt onder de labelplicht. De belangrijkste uitzonderingen zijn:

  • Gebouwen die niet worden verwarmd of gekoeld voor de mensen die er verblijven.
  • Vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlak kleiner dan 50 vierkante meter.
  • Panden met uitsluitend een industriefunctie, zoals bepaalde werkplaatsen en opslagloodsen.
  • Gebouwen die maximaal twee jaar worden gebruikt.
  • Gebouwen die bestemd zijn voor religieuze bijeenkomsten.

Let op: de vrijstelling voor monumenten is veranderd. Sinds 29 mei 2026 hebben ook rijksmonumenten bij verkoop of verhuur in veel gevallen een energielabel nodig. Twijfelt u of uw pand onder een uitzondering valt, laat dit dan vooraf controleren. Een ontbrekend label terwijl het wel verplicht is, kan tot een boete leiden.

Hoe wordt het energielabel berekend?

Het energielabel voor utiliteitsbouw wordt bepaald met de rekenmethode NTA 8800. Die methode drukt de energieprestatie uit in het primair fossiel energiegebruik, oftewel het aantal kWh per vierkante meter per jaar. Een gecertificeerd adviseur neemt het pand ter plaatse op, legt de bouwkundige gegevens en de installaties vast en registreert het definitieve label in de landelijke database EP-online. Voor winkels en horeca kijkt de adviseur onder meer naar isolatie, beglazing, verwarming, koeling, ventilatie en verlichting. Juist bij horeca spelen koeling en ventilatie vaak een grote rol, waardoor de opname iets uitgebreider is dan bij een gemiddelde woning.

De boete bij een ontbrekend label

Ontbreekt een verplicht energielabel op het moment van verkoop of verhuur, dan riskeert u een bestuurlijke boete. Voor rechtspersonen kan die boete hoger uitvallen dan voor particulieren. De exacte hoogte hangt af van de situatie en van het bevoegd gezag, en is dus niet op voorhand een vast bedrag. Minstens zo vervelend is dat een transactie vertraging kan oplopen, omdat de notaris of de nieuwe huurder om het document vraagt. Het is daarom verstandig om het label ruim voor de overdracht of de ingangsdatum van de huur te regelen.

Verduurzamen loont, ook zonder minimumeis

Ook al geldt er voor winkels en horeca geen minimumlabel, verduurzamen levert vaak direct geld op. Betere isolatie, LED-verlichting en efficiente koeling verlagen de energierekening en maken uw pand aantrekkelijker voor kopers en huurders. Een beter label kan bovendien de waarde van uw pand verhogen en u alvast voorbereiden op eventuele toekomstige aanscherpingen van de regels. Het beleid rond de verduurzaming van vastgoed is namelijk in beweging, dus of er op termijn ook voor winkels en horeca een minimumeis komt, is nu nog niet zeker. Wilt u weten welke maatregelen voor uw pand het meeste opleveren, dan brengt een verduurzamingsadvies dit concreet in kaart, inclusief kosten, besparing en terugverdientijd.

Energielabel voor uw winkel of horecapand aanvragen

Heeft u een winkel, een restaurant, een cafe of een ander bedrijfspand dat u wilt verkopen of verhuren? Dan helpt Encert u snel aan een geldig, erkend energielabel. Onze gecertificeerde adviseurs verzorgen de opname en de registratie in EP-online, en denken desgewenst mee over verduurzaming. Neem contact met ons op voor een offerte op maat, dan weet u precies waar u aan toe bent.

Zoekt u de basisregels? Lees dan energielabel voor een winkelpand of winkelruimte.

Meer over dit onderwerp

Een energielabel voor uw bedrijfspand nodig? Encert werkt vanuit Den Dolder, in de regio Utrecht, Amersfoort en het Gooi. Bekijk ons werkgebied of bel 030 410 1070.

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.

Energielabel per gebouwtype

Hotel, pension en bed and breakfast

Een hotel of pension heeft een logiesfunctie en valt onder de utiliteitsbouw. Receptie en backoffice tellen in de regel mee als onderdeel van die logiesfunctie, zodat de label C-plicht alleen kan spelen bij een zelfstandig kantoordeel. Bij een bed and breakfast hangt de methode af van de inrichting: enkele kamers in de eigen woning blijven een woning met een woninglabel, terwijl een apart gebouw, aanbouw of bijgebouw met zelfstandig logies een utiliteitslabel krijgt. Verwarming, warm water en verlichting zijn in een accommodatie de grote verbruikers en dus de eerste verbeterpunten.

Restaurant en café

Het label van een restaurant of café kijkt alleen naar gebouwgebonden energie: verwarming, koeling, ventilatie, warm tapwater en verlichting. Kookapparatuur, ovens, vaatwassers, koelcellen en terrasverwarming tellen niet mee, waardoor een horecapand met een hoog verbruik toch een redelijk label kan hebben. Dat apparatuurverbruik telt wel mee voor de energiebesparingsplicht, die geldt vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas per jaar en die een restaurant met een zware keuken snel bereikt. De meeste labelwinst zit in warmteterugwinning op ventilatie en afzuiging, efficiënte verwarming en koeling, LED-verlichting en zuinige warmwaterbereiding.

Kapsalon en schoonheidssalon

Een kapsalon of schoonheidssalon heeft meestal een winkel- of dienstverleningsfunctie, dus de label C-plicht geldt doorgaans niet. Zit de salon in een gehuurd pand, dan is het label in de regel de verantwoordelijkheid van de eigenaar of verhuurder; controleer eerst of er al een geldig label is en leg de afspraken vast in de huurovereenkomst. Bij een salon bepalen de installaties voor warm water, verwarming, koeling en ventilatie grotendeels het label. LED-verlichting, efficiënte warmwaterbereiding en ventilatie met warmteterugwinning zijn daarom typische verbeterpunten.

Wasserij en stomerij

Een stomerij met klantenbalie heeft vaak een winkelfunctie, terwijl een grote industriële wasserij eerder als productie- of bedrijfshal geldt. Sommige zware industriële panden zonder klimaatregeling voor personen kunnen onder een uitzondering vallen, maar dat vraagt een beoordeling door een gecertificeerd adviseur. Wasmachines, drogers, mangels en persen tellen niet mee voor het label, wel voor de energiebesparingsplicht, waar wasserijen meestal ruim boven de drempel zitten. Voor het label wegen warmwaterbereiding, verwarming en de vaak forse ventilatie door vocht en warmte het zwaarst.

Slagerij en poelier

Een ambachtelijke slagerij met winkel heeft een winkelfunctie met werk- en koelgedeelte, terwijl een groothandel of centrale uitsnijderij onder een industrie- of andere gebruiksfunctie kan vallen. Het verbruik van koelcellen, vriescellen en toonbankkoeling telt niet direct mee voor het label, maar wel voor de energiebesparingsplicht. Met meerdere koel- en vriescellen kan een slagerij boven de drempel uitkomen en moet u eens per vier jaar via het eLoket van RVO melden welke maatregelen u heeft genomen. Voor het label tellen vooral verwarming, warm tapwater, isolatie en de ventilatie van de werkruimte.

Supermarkt

Een supermarkt met continue koeling en vriezers zit vrijwel altijd boven de drempels van de energiebesparingsplicht. Koel- en vriesmeubelen met deuren of nachtafdekking verbruiken minder dan open meubelen, en restwarmte van de koeling kan worden hergebruikt voor verwarming of warm water. Bij de klimatisering van de winkel zijn grote glaspuien en open ingangen een aandachtspunt, en door lange openingstijden loont LED-verlichting met slimme sturing. Bij vervanging van koelinstallaties gelden daarnaast aparte regels voor koudemiddelen (F-gassen).

Bakkerij

Een bakkerij combineert een winkel met een bakruimte. Een zuivere productieruimte kan als industriefunctie gelden, maar omdat winkel en bakruimte meestal één geheel vormen, is het pand in de praktijk labelplichtig. Met bakovens, koeling en verlichting haalt een bakkerij snel de drempel van de energiebesparingsplicht. Typische verbeterpunten zijn het terugwinnen van ovenwarmte, sturende afzuiging in de bakruimte zodat u niet onnodig verwarmt of koelt, en LED-verlichting met slimme sturing.

Feestzaal, partycentrum en evenementenlocatie

Een feestzaal of partycentrum heeft een bijeenkomstfunctie, en veel evenementenlocaties zijn gemengde panden met horeca en kantoor. Voor een kantoordeel groter dan 100 vierkante meter dat meer dan de helft van het gebouw beslaat, kan de label C-plicht gelden. Grote zalen zijn juist relevant voor de energiebesparingsplicht, met eens in de vier jaar een melding via het eLoket van RVO. Het label kijkt naar de gebouwinstallaties en niet naar losse apparatuur, dus verwarming, koeling, ventilatie, verlichting en isolatie bepalen de score.

Twijfelt u of uw pand een label nodig heeft? Bekijk energielabel bedrijfspand of vraag direct een offerte aan.

Subsidiecheck op postcode. Naast de landelijke regelingen hebben veel gemeenten een eigen isolatiesubsidie. Via de subsidiecheck ziet u binnen een paar seconden wat er in uw gemeente loopt.